и анализа на комуналната состојба
Општина Rožaje
Анализа заснована на граѓански пријави и мапирани локации на територијата на општината. Извештајот ги обединува состојбата со дивите депонии, покриеноста на населените места со комунална услуга, оптоварувањето на сервисните точки и утврдените дефицити како основа за планирање и донесување одлуки.
Резиме на состојбата
Еколошка состојба - диви депонии
| Населено место | Депонии | Големи | Средни | Мали | Расфрлан отпад | Ризик | Инфраструктура |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Honsiće | 13 4 заеднички | 4 | 1 | 7 | 1 | Висок | Нема |
| Carine | 10 | 0 | 4 | 2 | 4 | Умерен | — |
| Vlahovi | 9 4 заеднички | 3 | 2 | 4 | 0 | Умерен | — |
| Ramovići | 8 | 0 | 2 | 4 | 2 | Умерен | Нема |
| Lučica | 5 | 1 | 3 | 1 | 0 | Умерен | Критична |
| Zeleni | 5 | 0 | 2 | 3 | 0 | Умерен | — |
| Dacići | 4 | 2 | 0 | 2 | 0 | Висок | Целосна |
| Grahovača | 4 | 0 | 1 | 3 | 0 | Низок | — |
| Kalače | 3 | 0 | 2 | 1 | 0 | Низок | Критична |
| Seošnica | 3 2 заеднички | 0 | 1 | 2 | 0 | Низок | Целосна |
| Bačevac | 2 2 заеднички | 0 | 1 | 1 | 0 | Умерен | Целосна |
| Brezovačko brdo | 2 | 0 | 1 | 0 | 1 | Низок | — |
| Gornji Bukelj | 2 1 заедничка | 0 | 1 | 1 | 0 | Низок | Нема |
| Ibarac | 2 | 0 | 2 | 0 | 0 | Низок | — |
| Bać | 1 1 заедничка | 1 | 0 | 0 | 0 | Низок | — |
| Bijela Crkva | 1 1 заедничка | 1 | 0 | 0 | 0 | Умерен | Нема |
| Biševo | 1 1 заедничка | 1 | 0 | 0 | 0 | Умерен | Критична |
| Crnokrpe | 1 1 заедничка | 0 | 1 | 0 | 0 | Низок | Нема |
| Donji Bukelj | 1 1 заедничка | 0 | 0 | 1 | 0 | Низок | Нема |
| Kamenuša | 1 1 заедничка | 1 | 0 | 0 | 0 | Низок | — |
| Klekovača | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | Низок | — |
| Koljeno | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | Умерен | — |
| Male Crnokrpe | 1 1 заедничка | 0 | 1 | 0 | 0 | Низок | — |
| Nokići | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | Низок | — |
| Pripeć | 1 1 заедничка | 1 | 0 | 0 | 0 | Умерен | Нема |
| Radetina | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | Низок | — |
| Sredani | 1 1 заедничка | 1 | 0 | 0 | 0 | Умерен | — |
| Suho polje | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | Низок | — |
| Vuča | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | Умерен | Нема |
| Вкупно | 76 секоја по еднаш | 13 | 24 | 31 | 8 |
Табелата ги прикажува само населените места со барем една евидентирана депонија. Колоната „Инфраструктура“ е оцената на покриеноста на населеното место од делот 03. Депонија доделена на повеќе населени места (на пример, кога се наоѓа меѓу нив) се брои во редот на секое од тие населени места (ознака „заедничка“), па збирот на редовите (87) е поголем од вкупниот број. Редот „Вкупно“ ја брои секоја депонија еднаш: 76.
Покриеност на населените места со комунална услуга
За секое населено место: колкав дел од неговите потреби покрива капацитетот на сервисните точки што ги користи. Населените места што делат сервисни точки се прикажани заедно, како една група со заеднички збир. Покриеност под 100% значи дека капацитетот не ја покрива потребата на населеното место. Броевите на точките (ST) се исти како во делот 04.
| Населено место | Модел на услуга | Сервисни точки | Жит. | Капацитет | Потребно | Дефицит | Покриеност |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Група A · ST 19 · Kontejner - Lučica, Bašča, Grižica (7,00 m³) ја користат Lučica, Bašča и Grižica | |||||||
| Bašča | Контејнери | ST 19 | 108 | 1,72 m³25% од ST 19 | 3,89 m³108 × 36 L | 2,17 m³ | 44% |
| Grižica | Контејнери | ST 19 | 91 | 1,45 m³21% од ST 19 | 3,28 m³91 × 36 L | 1,82 m³ | 44% |
| Lučica | Контејнери | ST 19 | 240 | 3,83 m³55% од ST 19 | 8,64 m³240 × 36 L | 4,81 m³ | 44% |
| Вкупно за групата A | 1 точка · 1 конт. | 439 | 7,00 m³ | 15,80 m³ | 8,80 m³ | 44% | |
| Besnik | Контејнери | ST 2ST 3ST 4 | 474 | 7,70 m³3 точки, само за ова место | 17,06 m³474 × 36 L | 9,36 m³ | 45% |
| Група B · ST 15 · Kontejner - Gusnice, Kalače (7,00 m³) ја користат Kalače и Gusnice; ST 17 ја користи само Kalače | |||||||
| Gusnice | Контејнери | ST 15 | 73 | 1,13 m³16% од ST 15 | 2,63 m³73 × 36 L | 1,50 m³ | 43% |
| Kalače | Контејнери | ST 15ST 17 | 758 | 12,87 m³84% од ST 15 | 27,29 m³758 × 36 L | 14,42 m³ | 47% |
| Вкупно за групата B | 2 точки · 2 конт. | 831 | 14,00 m³ | 29,92 m³ | 15,92 m³ | 47% | |
| Biševo | Контејнери | ST 5 | 398 | 7,00 m³ | 14,33 m³398 × 36 L | 7,33 m³ | 49% |
| Група C · ST 11 ја користи само Donja Lovnica; ST 12 · Kontejner - Donja Lovnica, Klanac (4,40 m³) ја користат Klanac и Donja Lovnica | |||||||
| Donja Lovnica | Контејнери | ST 11ST 12 | 188 | 4,84 m³35% од ST 12 | 6,77 m³188 × 36 L | 1,93 m³ | 72% |
| Klanac | Контејнери | ST 12 | 199 | 2,86 m³65% од ST 12 | 7,16 m³199 × 36 L | 4,31 m³ | 40% |
| Вкупно за групата C | 2 точки · 7 конт. | 387 | 7,70 m³ | 13,93 m³ | 6,23 m³ | 55% | |
| Ćosovica | Контејнери | ST 9 | 156 | 3,30 m³ | 5,62 m³156 × 36 L | 2,32 m³ | 59% |
| Grahovo | Контејнери | ST 14 | 309 | 7,00 m³ | 11,12 m³309 × 36 L | 4,12 m³ | 63% |
| Gornja Lovnica | Контејнери | ST 13 | 135 | 3,30 m³ | 4,86 m³135 × 36 L | 1,56 m³ | 68% |
| Dacići | Контејнери | ST 10 | 186 | 7,00 m³ | 6,70 m³186 × 36 L | 0,00 m³ | 105% |
| Група D · ST 1 · Kontejner - Bačevac, Seošnica (14,00 m³) ја користат Seošnica и Bačevac; ST 21 ја користи само Seošnica | |||||||
| Bačevac | Контејнери | ST 1 | 75 | 2,76 m³20% од ST 1 | 2,70 m³75 × 36 L | 0,00 m³ | 102% |
| Seošnica | Контејнери | ST 1ST 21 | 458 | 18,24 m³80% од ST 1 | 16,49 m³458 × 36 L | 0,00 m³ | 111% |
| Вкупно за групата D | 2 точки · 3 конт. | 533 | 21,00 m³ | 19,19 m³ | — | 109% | |
| Hailovići | Контејнери | ST 16 | 143 | 7,00 m³ | 5,15 m³143 × 36 L | 0,00 m³ | 136% |
| Bać | Од врата до врата | — | 637 | — | — | — | Непознато |
| Carine | Контејнери | ST 6 | — | — | — | — | Непознато |
| Centar | Контејнери | ST 7ST 8 | — | — | — | — | Непознато |
| Kajevići | Од врата до врата | — | 180 | — | — | — | Непознато |
| Klekovača | Контејнери | ST 18 | — | — | — | — | Непознато |
| Koljeno | Од врата до врата | — | 408 | — | — | — | Непознато |
| Rasadnik | Контејнери | ST 20 | — | — | — | — | Непознато |
| Sredani | Непознато | — | 349 | — | — | — | Непознато |
| Вкупно | 21 точка · 48 конт. | 5.565 | 117,80 m³ | 143,68 m³ | 55,64 m³ | ||
- Потребно = број на жители × норма (прикажано под износот). Дефицит = потребно − капацитет, ако е позитивен. Покриеност = капацитет ÷ потребно.
- Капацитетот на заедничката точка (ST виолетова ознака) се дели меѓу населените места сразмерно на нивните потреби. Затоа сите населени места што ја користат само истата точка имаат иста покриеност, без оглед каде физички се наоѓа точката. Под капацитетот е наведен уделот што му припаѓа на населеното место.
- Кога населено место користи повеќе точки, неговите жители се распределуваат меѓу нив сразмерно на капацитетот на точките.
- Вкупниот дефицит ги вклучува само населените места за кои е пресметан дефицит. Не се вклучени: Bać (не е внесен бројот на домаќинства или договори); Carine (не е внесен бројот на жители); Centar (не е внесен бројот на жители); Kajevići (не е внесен бројот на домаќинства или договори); Klekovača (не е внесен бројот на жители); Koljeno (не е внесен бројот на домаќинства или договори); Rasadnik (не е внесен бројот на жители); Sredani (не е внесен моделот на услуга).
- Населените места без инфраструктура (GAP) се прикажани одделно во делот 05.
Норма (количина комунален отпад по жител неделно, од поставките на платформата): рурално населено место 36 L, приградско 36 L (нема во оваа општина), градско 36 L. За ориентација: просечното создавање комунален отпад во Црна Гора е 602,2 kg по жител годишно (MONSTAT, 2024), односно околу 11,6 kg неделно, што при густина на мешаниот отпад од 300 kg/m³ (горната вредност на опсегот 100–300 kg/m³) изнесува околу 39 L по жител неделно.
Сервисни точки - притисок и корисници
Сервисна точка е евидентирана локација на контејнери. За секоја точка: кој ја користи и колку е оптоварена. Директни корисници (D) се населените места за кои е наменета точката. Индиректни корисници (GAP) се населените места без сопствена инфраструктура што го носат отпадот на оваа точка. Подредено од најголем притисок.
| Сервисна точка | Капацитет | Корисници | Вкупно жит. | Потребно | Притисок | Дефицит |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ST 12 · Kontejner - Donja Lovnica, Klanacсе наоѓа во населеното место Donja Lovnica · собирање неделно | 4,40 m³4 конт. | DKlanac199 жит.100% од населеното место DDonja Lovnica107 жит.57% од населеното место (на 2 точки) GAPRamovići141 жит.57% од населеното место (на 2 точки) директни 306 жит. (68%) · GAP 141 жит. (32%) | 448 | 16,11 m³448 × 36 L | 366%без GAP: 251% | 11,71 m³ |
| ST 5 · Kontejner - Biševoсе наоѓа во населеното место Biševo · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DBiševo398 жит.100% од населеното место GAPCrnokrpe98 жит.100% од населеното место GAPVuča78 жит.100% од населеното место GAPBijela Crkva74 жит.50% од населеното место (на 2 точки) директни 398 жит. (61%) · GAP 250 жит. (39%) | 648 | 23,33 m³648 × 36 L | 333%без GAP: 205% | 16,33 m³ |
| ST 11 · Kontejner - Donja Lovnicaсе наоѓа во населеното место Donja Lovnica · собирање неделно | 3,30 m³3 конт. | DDonja Lovnica81 жит.43% од населеното место (на 2 точки) GAPRamovići106 жит.43% од населеното место (на 2 точки) GAPTuzova Luka36 жит.100% од населеното место GAPHonsiće21 жит.19% од населеното место (на 2 точки) директни 81 жит. (33%) · GAP 163 жит. (67%) | 244 | 8,78 m³244 × 36 L | 266%без GAP: 88% | 5,48 m³ |
| ST 15 · Kontejner - Gusnice, Kalačeсе наоѓа во населеното место Gusnice · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DKalače379 жит.50% од населеното место (на 2 точки) DGusnice73 жит.100% од населеното место | 452 | 16,27 m³452 × 36 L | 232% | 9,27 m³ |
| ST 19 · Kontejner - Lučica, Bašča, Grižicaсе наоѓа во населеното место Lučica · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DLučica240 жит.100% од населеното место DBašča108 жит.100% од населеното место DGrižica91 жит.100% од населеното место | 439 | 15,80 m³439 × 36 L | 226% | 8,80 m³ |
| ST 2 · Kontejner - Besnikсе наоѓа во населеното место Besnik · собирање неделно | 3,30 m³3 конт. | DBesnik203 жит.43% од населеното место (на 3 точки) | 203 | 7,31 m³203 × 36 L | 222% | 4,01 m³ |
| ST 3 · Kontejner - Besnikсе наоѓа во населеното место Besnik · собирање неделно | 2,20 m³2 конт. | DBesnik135 жит.29% од населеното место (на 3 точки) | 135 | 4,88 m³135 × 36 L | 222% | 2,68 m³ |
| ST 4 · Kontejner - Besnikсе наоѓа во населеното место Besnik · собирање неделно | 2,20 m³2 конт. | DBesnik135 жит.29% од населеното место (на 3 точки) | 135 | 4,88 m³135 × 36 L | 222% | 2,68 m³ |
| ST 10 · Kontejner - Dacićiсе наоѓа во населеното место Dacići · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DDacići186 жит.100% од населеното место GAPGornji Bukelj84 жит.100% од населеното место GAPDonji Bukelj74 жит.100% од населеното место GAPKaluđerski laz (Husovići)62 жит.100% од населеното место директни 186 жит. (46%) · GAP 220 жит. (54%) | 406 | 14,62 m³406 × 36 L | 209%без GAP: 96% | 7,62 m³ |
| ST 14 · Kontejner - Grahovoсе наоѓа во населеното место Grahovo · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DGrahovo309 жит.100% од населеното место GAPBijela Crkva74 жит.50% од населеното место (на 2 точки) директни 309 жит. (81%) · GAP 74 жит. (19%) | 383 | 13,79 m³383 × 36 L | 197%без GAP: 159% | 6,79 m³ |
| ST 17 · Kontejner - Kalačeсе наоѓа во населеното место Kalače · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DKalače379 жит.50% од населеното место (на 2 точки) | 379 | 13,64 m³379 × 36 L | 195% | 6,64 m³ |
| ST 9 · Kontejner - Ćosovicaсе наоѓа во населеното место Ćosovica · собирање неделно | 3,30 m³3 конт. | DĆosovica156 жит.100% од населеното место | 156 | 5,62 m³156 × 36 L | 170% | 2,32 m³ |
| ST 13 · Kontejner - Gornja Lovnicaсе наоѓа во населеното место Gornja Lovnica · собирање неделно | 3,30 m³3 конт. | DGornja Lovnica135 жит.100% од населеното место | 135 | 4,86 m³135 × 36 L | 147% | 1,56 m³ |
| ST 1 · Kontejner - Bačevac, Seošnicaсе наоѓа во населеното место Bačevac · собирање неделно | 14,00 m³2 конт. | DSeošnica305 жит.67% од населеното место (на 2 точки) DBačevac75 жит.100% од населеното место GAPHonsiće91 жит.81% од населеното место (на 2 точки) директни 380 жит. (81%) · GAP 91 жит. (19%) | 471 | 16,95 m³471 × 36 L | 121%без GAP: 98% | 2,95 m³ |
| ST 21 · Kontejner - Seošnicaсе наоѓа во населеното место Seošnica · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DSeošnica153 жит.33% од населеното место (на 2 точки) | 153 | 5,50 m³153 × 36 L | 79% | 0,00 m³ |
| ST 16 · Kontejner - Hailovićiсе наоѓа во населеното место Hailovići · собирање неделно | 7,00 m³1 конт. | DHailovići143 жит.100% од населеното место | 143 | 5,15 m³143 × 36 L | 74% | 0,00 m³ |
| ST 6 · Kontejner - Carineсе наоѓа во населеното место Carine · собирање неделно | 7,10 m³1 конт. | DCarine- жит.100% од населеното место | — | — | Непознато | — |
| ST 7 · Kontejner - Centarсе наоѓа во населеното место Centar · собирање неделно | 4,40 m³4 конт. | DCentar- жит.36% од населеното место (на 2 точки) | — | — | Непознато | — |
| ST 8 · Kontejner - Centarсе наоѓа во населеното место Centar · собирање неделно | 7,70 m³7 конт. | DCentar- жит.64% од населеното место (на 2 точки) | — | — | Непознато | — |
| ST 18 · Kontejner - Klekovačaсе наоѓа во населеното место Klekovača · собирање неделно | 3,30 m³3 конт. | DKlekovača- жит.100% од населеното место | — | — | Непознато | — |
| ST 20 · Kontejner - Rasadnikсе наоѓа во населеното место Rasadnik · собирање неделно | 3,30 m³3 конт. | DRasadnik- жит.100% од населеното место | — | — | Непознато | — |
| Вкупно точки: 21 | 117,80 m³ | директни 3.991 жит. · GAP 939 жит. | 4.930 | 177,48 m³ | 88,84 m³ |
- Потребно = жители што ја користат точката × норма. Притисок = потребно ÷ капацитет на точката. Дефицит = потребно − капацитет, ако е позитивен.
- Притисок од 100% значи дека капацитетот точно одговара на нормата. Притисок од 200% значи дека точката прима двојно повеќе отпад од нејзиниот капацитет. „Без GAP“ е притисокот само од населените места за кои е наменета точката.
- „% од населеното место“ = колкав дел од жителите на населеното место ја користат оваа точка. Кога населено место користи повеќе точки, жителите се распределуваат сразмерно на капацитетот на точките; истото важи за GAP населено место со повеќе најблиски точки.
- Ознаката „≥“ значи дека за некој корисник на точката не е внесен бројот на жители. Реалниот притисок и дефицит се еднакви или поголеми од прикажаните.
- Вкупниот дефицит тука (88,84 m³) и во делот 03 (55,64 m³) се разликува. Делот 04 го вклучува и притисокот што врз точките го создаваат GAP населените места, додека делот 03 ги мери само населените места за кои е планирана услугата. Дефицитот во двата дела се пресметува по ред (точка или населено место), па вишокот кај една точка не го покрива недостигот кај друга.
Точката ја користат Klanac и Donja Lovnica (+ GAP: Ramovići).
Организираното собирање комунален отпад е обврска на локалната самоуправа. За населените места што не се опфатени со оваа услуга и немаат сервисна точка, градската депонија е евидентирана како единствено алтернативно место за одлагање.
| Населено место | Жители | Растојание | Потенцијално неделно | Удел |
|---|---|---|---|---|
| Pripeć | 54 | 7,0 km | 1,94 m³ | 24 % |
| Jablanica | 168 | 9,6 km | 6,05 m³ | 76 % |
Просечно растојание до депонијата: 8,9 km (според бројот на жители)
Најоддалечено населено место: Jablanica, 9,6 km
Потенцијалното оптоварување е количината отпад што се создава во овие населени места (број на жители × норма на отпад, L по жител неделно), а за која нема организирано собирање. Платформата не мери колку отпад навистина стигнува до депонијата. Во делот 05 овие населени места се водат како населени места без инфраструктура.
Непланирани населени места (GAP)
| Населено место | Жители | Дефицит | Користи точка | Растојание |
|---|---|---|---|---|
| Bijela Crkva | 148 | 5,33 m³148 × 36 L | ST 5Kontejner - BiševoST 14Kontejner - Grahovo | 1,5 km |
| Crnokrpe | 98 | 3,53 m³98 × 36 L | ST 5Kontejner - Biševo | 1,9 km |
| Donji Bukelj | 74 | 2,66 m³74 × 36 L | ST 10Kontejner - Dacići | 1,2 km |
| Gornji Bukelj | 84 | 3,02 m³84 × 36 L | ST 10Kontejner - Dacići | 2,5 km |
| Honsiće | 112 | 4,03 m³112 × 36 L | ST 1Kontejner - Bačevac, SeošnicaST 11Kontejner - Donja Lovnica | 2,4 km |
| Jablanica | 168 | 6,05 m³168 × 36 L | ДЕПОНИЈАGradska deponija · 9,6 km | 9,6 km |
| Kaluđerski laz (Husovići) | 62 | 2,23 m³62 × 36 L | ST 10Kontejner - Dacići | 3,1 km |
| Pripeć | 54 | 1,94 m³54 × 36 L | ДЕПОНИЈАGradska deponija · 7,0 km | 7,0 km |
| Ramovići | 247 | 8,89 m³247 × 36 L | ST 11Kontejner - Donja LovnicaST 12Kontejner - Donja Lovnica, Klanac | 0,73 km |
| Tuzova Luka | 36 | 1,30 m³36 × 36 L | ST 11Kontejner - Donja Lovnica | 1,7 km |
| Vuča | 78 | 2,81 m³78 × 36 L | ST 5Kontejner - Biševo | 4,3 km |
| Вкупно непланирани (GAP) | 1.161 | 41,80 m³ | најдалеку 9,6 km |
GAP населено место нема сопствен капацитет, па дефицитот е целата негова потреба (жители × норма). Тој отпад завршува на сервисните точки од колоната „Користи точка“ и е вклучен во нивниот притисок во делот 04. Растојанието е до најблиската точка. Ознаката ДЕПОНИЈА значи дека градската депонија е евидентирана како алтернативно место за населеното место кога нема сервисна точка. Кога тоа е единствената опција, потребата на населеното место се прикажува како потенцијално оптоварување на депонијата (дел 04), а не во притисокот врз сервисните точки. Дефицитот на населеното место останува, бидејќи нема организирано собирање.
Препораки за локалната самоуправа
Точката ја користат 448 жители од Klanac и Donja Lovnica (+ GAP: Ramovići). Притисокот е 366%, односно точката прима 3,7 пати повеќе отпад од нејзиниот капацитет.
Населеното место има највисок еколошки ризик во општината (69/100) и најголема концентрација на големи депонии.
Населеното место моментално нема инфраструктура, има 247 жители и користи ST 11 · Kontejner - Donja Lovnica и ST 12 · Kontejner - Donja Lovnica, Klanac, зголемувајќи го притисокот врз сервисните точки.